Punktaki przeznaczone są do szybkiego, precyzyjnego zaznaczania punktów na powierzchni obrabianego materiału np. drewna, metalu lub tworzywa sztucznego. Najczęściej używane do oznaczenia punktu przed rozpoczęciem wiercenia. Tzw. punktowanie ułatwia rozpoczęcie wiercenia, ograniczając niekorzystny efekt przesuwania się wiertła po powierzchni materiału.
Zaznaczenie powstaje w wyniku uderzenia ostrego końca punktaka w materiał. Tradycyjna metoda punktowania wymaga użycia młotka. Prezentowane punktaki automatyczne, znakują materiał dzięki zastosowaniu silnej wewnętrznej sprężyny poruszającej stalową, hartowaną iglice. Eliminują zatem, konieczność noszenia ciężkiego młotka.
Punktak nie wymaga naciągania sprężyny - odbywa się to w sposób automatyczny. Bezpośrednio po dociśnięciu iglicy do materiału i uderzeniu, możemy powtórzyć czynność, zaznaczając kolejny punkt.
Punktak posiada regulacje siły uderzenia wykorzystywaną w celu optymalnego dopasowania do twardości znaczonego materiału.